رادیوتراپی سرطان پستان در تهران یکی از روشهای مهم درمانی برای کاهش احتمال بازگشت سرطان پس از جراحی یا کنترل بیماری در شرایط خاص است. این روش با استفاده از پرتوهای پرانرژی، سلول های سرطانی باقی مانده در ناحیه پستان یا دیواره قفسه سینه را هدف قرار می دهد. اما رادیوتراپی سرطان پستان چه زمانی لازم است و چند جلسه طول می کشد؟ برنامه درمان برای هر بیمار بر اساس نوع و مرحله سرطان، نوع جراحی و شرایط عمومی او تعیین می شود. در این مقاله، نحوه انجام رادیوتراپی، افراد نیازمند درمان، زمان شروع، تعداد و مدت جلسات، عوارض، مراقبت های بعد از درمان و هزینه رادیوتراپی سرطان پستان در تهران بررسی می شود پس با ما همراه باشید.
رادیوتراپی سرطان پستان چیست؟
رادیوتراپی سرطان سینه نوعی درمان موضعی است که از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن یا مهار رشد سلول های سرطانی استفاده می کند. این درمان ممکن است پس از جراحی حفظ پستان یا در برخی شرایط پس از برداشتن کامل پستان انجام شود. هدف اصلی، از بین بردن سلول های سرطانی احتمالی باقی مانده و کاهش خطر عود بیماری در ناحیه درمان است.
رادیوتراپی معمولا به صورت سرپایی انجام می شود و بیمار پس از هر جلسه به منزل بازمیگردد. بسته به شرایط، پرتو می تواند کل پستان، بخشی از پستان، دیواره قفسه سینه یا برخی غدد لنفاوی را هدف قرار دهد. نوع دستگاه، تکنیک تابش و میزان دوز نیز توسط متخصص رادیوتراپی و انکولوژی بر اساس شرایط بیمار تعیین می شود.
رادیوتراپی سرطان پستان چگونه انجام می شود؟
رادیوتراپی سرطان پستان قبل از شروع جلسات اصلی نیازمند برنامه ریزی دقیق است تا ناحیه درمان با بیشترین دقت هدف قرار گیرد و بافت های سالم اطراف تا حد امکان کمتر در معرض پرتو قرار بگیرند. معمولاً از تصویربرداری و شبیه سازی برای تعیین وضعیت بدن و طراحی برنامه درمان استفاده می شود. به طور کلی مراحل این روش به شرح زیر است:
| مرحله | توضیحات |
| مشاوره و ارزیابی | متخصص رادیوتراپی و انکولوژی سوابق پزشکی، نوع جراحی، گزارش پاتولوژی و شرایط بیماری را بررسی می کند. بر اساس این اطلاعات، ضرورت و نوع رادیوتراپی مشخص می شود. |
| شبیه سازی و تصویربرداری | معمولاً برای طراحی دقیق میدان تابش از تصویربرداری، به ویژه CT، استفاده می شود. وضعیت قرارگیری بدن در این مرحله مشخص می شود تا در جلسات بعدی نیز تکرارپذیر باشد. |
| طراحی طرح درمان | تیم درمان بر اساس تصاویر و اطلاعات پزشکی، محل تابش، دوز و تعداد جلسات را مشخص می کند. تکنیک هایی مانند 3DCRT یا IMRT می توانند برای رساندن پرتو به ناحیه هدف استفاده شوند. |
| قرارگیری روی تخت درمان | بیمار در وضعیت مشخص شده روی تخت دستگاه قرار می گیرد و تیم رادیوتراپی موقعیت بدن را با نشانه های تعیین شده تنظیم می کند. ثابت ماندن بدن در زمان تابش اهمیت دارد. |
| تابش پرتو | دستگاه پرتو را از زوایای برنامه ریزی شده به ناحیه موردنظر می رساند. خود تابش معمولاً در چند دقیقه انجام می شود و بیمار در طول آن درد ناشی از پرتو را احساس نمی کند. |
| تکرار جلسات | درمان طبق برنامه متخصص، معمولاً در روزهای مشخص هفته انجام می شود. تعداد جلسات به نوع رادیوتراپی و شرایط سرطان بستگی دارد. |
بیشتر بخوانید: رادیوتراپی سه بعدی (3D-CRT)
چه کسانی به رادیوتراپی سرطان پستان نیاز دارند؟
نیاز به رادیوتراپی سرطان پستان برای همه بیماران یکسان نیست و تصمیم گیری درباره آن به عوامل مختلفی مانند نوع جراحی، مرحله بیماری، ویژگی های تومور و وضعیت غدد لنفاوی بستگی دارد. در بسیاری از بیماران پس از جراحی حفظ پستان، رادیوتراپی بخشی از درمان استاندارد محسوب می شود. در برخی بیماران پس از ماستکتومی نیز بر اساس خطر عود، پرتودرمانی توصیه می شود.
کاندیداهای احتمالی شامل موارد زیر هستند:
- برخی بیماران پس از ماستکتومی.
- بیمارانی که درگیری غدد لنفاوی دارند.
- بیمارانی که تحت جراحی حفظ پستان قرار گرفته اند.
- افرادی که احتمال عود موضعی بیماری در آنها بیشتر است.
- بیمارانی که متخصص، رادیوتراپی را به عنوان بخشی از درمان تکمیلی توصیه می کند.
- برخی بیماران با بیماری پیشرفته که پرتودرمانی برای کنترل علائم یا بیماری تجویز می شود.
بهترین زمان رادیوتراپی سرطان پستان
زمان شروع پرتودرمانی به نوع جراحی، روند ترمیم زخم، درمان های دارویی و برنامه کلی درمان سرطان بستگی دارد. در بسیاری از موارد، رادیوتراپی پس از جراحی انجام می شود و معمولاً حدود یک تا دو ماه پس از جراحی آغاز می شود. اگر بیمار به شیمی درمانی نیاز داشته باشد، پرتودرمانی معمولاً پس از پایان شیمی درمانی آغاز می شود. البته این زمان برای همه بیماران یکسان نیست و ممکن است بر اساس شرایط پزشکی تغییر کند. بنابراین فاصله میان جراحی، شیمی درمانی و رادیوتراپی باید توسط تیم درمان تعیین شود.
تعداد جلسات رادیوتراپی سرطان پستان
تعداد جلسات به تکنیک پرتودرمانی، محل هدف، دوز موردنیاز و شرایط سرطان بستگی دارد. امروزه علاوه بر برنامه های طولانی تر، در برخی بیماران از روش های کوتاه تر یا هیپوفراکشن نیز استفاده می شود.
- رادیوتراپی کل پستان: در برخی برنامه های درمانی حدود ۵ تا ۶ هفته، معمولاً از دوشنبه تا جمعه انجام می شود.
- رادیوتراپی کوتاه تر یا هیپوفراکشن: در برخی بیماران ممکن است دوره درمان حدود ۳ تا ۴ هفته یا کمتر باشد.
- رادیوتراپی جزئی پستان: بسته به تکنیک و شرایط بیمار ممکن است طی حدود ۲ تا ۴ هفته انجام شود.
- براکی تراپی پستان: در شرایط منتخب، تعداد و زمان جلسات متفاوت است و می تواند در چند روز انجام شود.
نکته: لازم به ذکر است نمیتوان یک تعداد جلسه ثابت را برای تمام بیماران تعیین کرد و برنامه نهایی باید توسط متخصص رادیوتراپی و انکولوژی مشخص شود.
مدت زمان هر جلسه رادیوتراپی پستان
خود فرآیند تابش معمولاً زمان زیادی طول نمی کشد و در پرتودرمانی خارجی ممکن است تنها چند دقیقه زمان نیاز داشته باشد. با این حال، کل زمان حضور بیمار در مرکز بیشتر است؛ زیرا قرارگیری دقیق بدن و تنظیم دستگاه نیز بخشی از فرآیند درمان محسوب می شود.
در بسیاری از جلسات، بیمار حدود 30 دقیقه تا یک ساعت در مرکز حضور دارد، هرچند این زمان می تواند با توجه به شرایط مرکز و نوع درمان متفاوت باشد. در زمان تابش، بیمار روی تخت ثابت می ماند و دستگاه از موقعیت های برنامه ریزی شده پرتو را به ناحیه هدف می رساند. پرتودرمانی خارجی باعث رادیواکتیو شدن بیمار نمی شود و پس از جلسه، حضور در کنار اعضای خانواده از جمله کودکان معمولاً از این نظر مشکلی ایجاد نمی کند.
عوارض رادیوتراپی سرطان سینه
عوارض رادیوتراپی سرطان پستان به محل درمان، میزان دوز، تعداد جلسات، تکنیک مورد استفاده و شرایط فردی بیمار بستگی دارد. برخی عوارض در طول درمان یا مدت کوتاهی پس از آن ایجاد می شوند و معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می کنند. برخی عوارض دیررس نیز ممکن است ماه ها یا سال ها بعد ظاهر شوند. عوارض رادیوتراپی سرطان پستان عبارتند از:
- لنف ادم
- خستگی
- تورم پستان
- ضعف استخوانی
- سفتی بافت پستان
- حساسیت و درد پستان
- خشکی و تغییرات پوستی
- ایجاد سرطان ثانویه به ندرت
- ریزش مو در ناحیه تحت تابش
- مشکلات قلبی یا ریوی در موارد خاص
مراقبت های بعد از رادیوتراپی سرطان پستان
مراقبت صحیح از پوست و توجه به وضعیت عمومی بدن می تواند به کنترل عوارض و گذراندن راحت تر دوره درمان کمک کند. شدت عوارض در افراد مختلف متفاوت است و بهتر است هر علامت جدید یا تشدید شونده با تیم درمان در میان گذاشته شود. عوارض پوستی و خستگی از مشکلات نسبتاً شایع پرتودرمانی پستان هستند. حال در ادامه به مراقبت های بعد از رادیوتراپی سرطان سینه اشاره می نماییم:
- از خاراندن، ساییدن یا تحریک پوست ناحیه پرتودهی خودداری کنید.
- لباس های نرم و آزاد بپوشید تا اصطکاک روی پوست کاهش پیدا کند.
- تغذیه متعادل و دریافت مایعات کافی را در طول دوره درمان حفظ کنید.
- پوست ناحیه درمان را با شوینده ملایم و طبق توصیه تیم درمان تمیز نگه دارید.
- جلسات پیگیری و ارزیابی های تعیین شده توسط متخصص را به موقع انجام دهید.
- فعالیت های روزانه را با توجه به میزان خستگی تنظیم کنید و استراحت کافی داشته باشید.
- محصولات پوستی، کرم ها یا پمادها را فقط طبق توصیه پزشک یا تیم رادیوتراپی استفاده کنید.
- در صورت ایجاد قرمزی، زخم، تاول یا درد شدید پوستی، موضوع را سریع به تیم درمان اطلاع دهید.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از رادیوتراپی
هزینه رادیوتراپی سرطان سینه در تهران
هزینه رادیوتراپی سرطان پستان در تهران به عوامل مختلفی مانند نوع دستگاه، تکنیک درمان، تعداد جلسات، محل مرکز درمانی و طرح درمان اختصاصی بیمار بستگی دارد. استفاده از روش هایی مانند 3DCRT، IMRT یا تکنیک های تصویربرداری هدایت شده می تواند بر هزینه نهایی تاثیر داشته باشد.
همچنین هزینه ویزیت متخصص، شبیه سازی و تصویربرداری، طراحی طرح درمان و خدمات جانبی ممکن است جداگانه محاسبه شود. پوشش بیمه نیز به نوع بیمه، مرکز درمانی و شرایط قرارداد بستگی دارد. به همین دلیل، اعلام یک مبلغ ثابت بدون بررسی شرایط بیمار دقیق نیست و بهتر است هزینه نهایی پیش از شروع درمان از مرکز موردنظر استعلام شود.
بهترین دکتر رادیوتراپی سرطان پستان در تهران
انتخاب متخصص رادیوتراپی و انکولوژی برای درمان سرطان سینه باید بر اساس تخصص، تجربه در درمان سرطان های پستان، دسترسی به تجهیزات مناسب و امکان طراحی برنامه درمانی متناسب با شرایط بیمار انجام شود. متخصص رادیوتراپی با بررسی گزارش پاتولوژی، جراحی، تصویربرداری و سایر اطلاعات پزشکی، درباره ضرورت پرتودرمانی و شیوه اجرای آن تصمیم گیری می کند.
دکتر سمیرا خالدی متخصص رادیوتراپی و انکولوژی است و در تهران در زمینه پرتودرمانی فعالیت دارد. بر اساس اطلاعات موجود، محل فعالیت ایشان در بیمارستان سلامت فردا، بخش رادیوتراپی در تهران معرفی شده است. مرکز رادیوتراپی و انکولوژی سلامت فردا نیز یکی از بهترین مرکز رادیوتراپی تهران است که خدمات رادیوتراپی ارائه می دهد و انتخاب آن برای بیمار باید بر اساس نوع سرطان، تکنیک موردنیاز و برنامه درمانی تعیین شده توسط متخصص انجام شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، رادیوتراپی سرطان سینه در تهران یکی از درمان های مهم در مدیریت سرطان پستان است که پس از جراحی یا در شرایط خاص دیگری برای کاهش خطر عود یا کنترل بیماری مورد استفاده قرار می گیرد. تعداد جلسات و زمان شروع پرتودرمانی برای هر بیمار متفاوت است و به نوع سرطان، جراحی، درمان های قبلی و هدف درمان بستگی دارد. عوارضی مانند خستگی، تغییرات پوستی، حساسیت و تورم پستان ممکن است در طول درمان ایجاد شوند. مراقبت مناسب از پوست و پیگیری منظم پزشکی به مدیریت این عوارض کمک می کند. هزینه درمان نیز به نوع تکنیک، تعداد جلسات و مرکز درمانی وابسته است.
