رادیوتراپی سرطان رکتوم یکی از روشهای مهم درمان سرطان راست روده است که با استفاده از پرتوهای پرانرژی، سلول های سرطانی را هدف قرار می دهد و می تواند به کنترل یا کوچک شدن تومور کمک کند. این روش در بسیاری از بیماران به عنوان بخشی از برنامه درمانی و در کنار جراحی یا شیمی درمانی مورد استفاده قرار می گیرد. اما رادیوتراپی برای سرطان رکتوم چگونه انجام می شود و بیمار به چند جلسه پرتودرمانی نیاز دارد؟ در ادامه، مهمترین نکات درباره پرتودرمانی سرطان رکتوم، نحوه انجام، تعداد و مدت جلسات، عوارض، هزینه درمان و انتخاب پزشک رادیوتراپی در تهران بررسی می شود پس با ما همراه باشید.
رادیوتراپی سرطان رکتوم چیست؟
رادیوتراپی سرطان رکتوم روشی است که در آن از پرتوهای پرانرژی برای تخریب DNA سلول های سرطانی و جلوگیری از رشد و تکثیر آن ها استفاده می شود. پرتودرمانی در سرطان رکتوم، به ویژه در برخی موارد سرطان موضعی پیشرفته، می تواند قبل از جراحی و گاهی همراه با شیمی درمانی انجام شود.
هدف از درمان ممکن است کوچک کردن تومور، کاهش احتمال عود موضعی یا کنترل علائم بیماری باشد. در بسیاری از بیماران از رادیوتراپی خارجی سرطان رکتوم استفاده می شود که طی آن دستگاه پرتودرمانی، پرتو را با برنامه ریزی دقیق به ناحیه تومور و بافت های هدف هدایت می کند. انتخاب زمان و نوع پرتودرمانی باید بر اساس مرحله سرطان و نظر تیم تخصصی انکولوژی انجام شود.
رادیوتراپی سرطان رکتوم چگونه انجام می شود؟
برای انجام پرتودرمانی رکتوم در تهران ابتدا شرایط بیمار، مرحله بیماری و تصاویر تشخیصی بررسی می شود و سپس متخصص رادیوتراپی و انکولوژی برنامه درمان را طراحی می کند. هدف اصلی در برنامه ریزی درمان این است که دوز مناسب پرتو به تومور و نواحی مورد نظر برسد و میزان تابش به اندام های سالم اطراف تا حد امکان کاهش پیدا کند. پرتودرمانی خارجی معمولاً به صورت سرپایی انجام می شود و بیمار پس از هر جلسه مرکز درمانی را ترک می کند. مراحل کلی درمان از مشاوره اولیه تا پایان جلسات به شرح زیر است:
| مرحله | توضیحات |
| معاینه و بررسی اولیه | پزشک سوابق پزشکی، مرحله سرطان، نتایج پاتولوژی و تصویربرداری بیمار را بررسی می کند. در این مرحله درباره هدف پرتودرمانی و جایگاه آن در برنامه کلی درمان تصمیم گیری می شود. |
| شبیه سازی و تصویربرداری | معمولاً تصویربرداری برای مشخص کردن دقیق محل تومور و بافت های اطراف انجام می شود. وضعیت قرارگیری بدن بیمار نیز تعیین می شود تا در جلسات مختلف قابل تکرار باشد. |
| طراحی برنامه درمان | متخصص رادیوتراپی همراه با تیم فیزیک پزشکی، حجم هدف، اندام های حساس اطراف و مقدار دوز پرتو را مشخص می کند. هدف، رساندن دوز درمانی کافی به ناحیه هدف با کاهش تابش غیرضروری به بافت سالم است. |
| شروع جلسات رادیوتراپی | بیمار در وضعیت مشخص شده روی تخت دستگاه قرار می گیرد و پرتو از زوایای برنامه ریزی شده به ناحیه درمان تابانده می شود. خود تابش معمولاً دردناک نیست. |
| ارزیابی در طول درمان | وضعیت عمومی بیمار و عوارض احتمالی در طول دوره درمان بررسی می شود. در صورت نیاز، اقدامات حمایتی برای کنترل علائمی مانند خستگی، اسهال یا تحریک پوستی انجام خواهد شد. |
| پیگیری پس از درمان | پس از پایان دوره، پاسخ تومور و شرایط بیمار در ویزیت های بعدی ارزیابی می شود. ادامه برنامه درمانی مانند جراحی، شیمی درمانی یا پیگیری تصویربرداری بر اساس شرایط هر بیمار تعیین می شود. |
تعداد جلسات رادیوتراپی سرطان رکتوم در تهران
تعداد جلسات رادیوتراپی سرطان رکتوم برای تمام بیماران یکسان نیست و بر اساس هدف درمان، مرحله سرطان، دوز مورد نیاز و پروتکل انتخاب شده تعیین می شود. برخی برنامه های پرتودرمانی در مدت کوتاه تر و با تعداد جلسات کمتر انجام می شوند، در حالی که در برنامه های دیگر بیمار ممکن است چند هفته و در روزهای کاری هفته تحت درمان قرار گیرد. در روش های پرتودرمانی خارجی، دوز کلی معمولاً به چند بخش تقسیم می شود تا بافت های سالم فرصت بیشتری برای بازسازی داشته باشند.
در برخی بیماران مبتلا به سرطان رکتوم، پرتودرمانی با شیمی درمانی همزمان انجام می شود که به آن کمورادیوتراپی سرطان رکتوم گفته می شود. نوع برنامه باید متناسب با مرحله بیماری و هدف درمان توسط متخصص انکولوژی تعیین شود؛ بنابراین نمی توان بدون بررسی پرونده بیمار تعداد مشخصی از جلسات را برای همه افراد پیشنهاد کرد.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از رادیوتراپی
مدت زمان رادیوتراپی سرطان رکتوم
مدت زمان رادیوتراپی سرطان رکتوم در تهران به برنامه درمانی انتخاب شده بستگی دارد و می تواند از چند روز تا چند هفته متغیر باشد. در برخی پروتکل ها، تعداد محدودی جلسه با دوز بالاتر در هر جلسه انجام می شود و در برنامه های دیگر، دوز کل در جلسات بیشتری تقسیم خواهد شد. هر مراجعه به مرکز پرتودرمانی ممکن است به دلیل آماده سازی و تنظیم دقیق وضعیت بدن، حدود چند ده دقیقه زمان ببرد اما بخش اصلی تابش معمولاً زمان بسیار کوتاه تری دارد.
ثابت ماندن موقعیت بدن در طول درمان اهمیت زیادی دارد زیرا پرتو باید با دقت به ناحیه ای که در مرحله برنامه ریزی مشخص شده است برسد. پرتودرمانی خارجی معمولاً نیازی به بستری ندارد و بیمار پس از پایان هر جلسه به منزل بازمی گردد. مدت دقیق دوره درمان سرطان رکتوم با رادیوتراپی پس از بررسی تصاویر و تعیین پروتکل توسط پزشک مشخص می شود.
عوارض رادیوتراپی سرطان رکتوم
عوارض رادیوتراپی سرطان رکتوم ممکن است در افراد مختلف شدت و نوع متفاوتی داشته باشد و به مقدار دوز، وسعت ناحیه تحت درمان، نوع تکنیک پرتودرمانی و وضعیت عمومی بیمار وابسته است. از آنجا که رکتوم در ناحیه لگن قرار دارد، بخشی از عوارض پرتودرمانی می تواند به دستگاه گوارش، مثانه و پوست ناحیه درمان مربوط باشد. هر علامت جدید یا شدید باید با پزشک معالج مطرح شود تا اقدامات مناسب برای کنترل آن انجام گیرد. عوارض رادیوتراپی سرطان رکتوم عبارتند از:
- تهوع
- اسهال
- خستگی
- تکرر ادرار
- تحریک مثانه
- درد هنگام دفع
- مشکلات جنسی
- خونریزی مقعدی
- سوزش هنگام ادرار
- افزایش دفعات اجابت مزاج
- تحریک یا درد ناحیه رکتوم
- فیبروز یا تغییرات دیررس بافتی
- التهاب رکتوم ناشی از پرتودرمانی
- التهاب پوست ناحیه تحت درمان
- بی اختیاری مدفوع در برخی بیماران
هزینه رادیوتراپی سرطان رکتوم در تهران
هزینه رادیوتراپی سرطان رکتوم در تهران مبلغ ثابتی برای همه بیماران ندارد و به عوامل مختلفی وابسته است. نوع دستگاه و تکنیک درمان، تعداد جلسات پرتودرمانی، دوز و پیچیدگی برنامه درمان، نیاز به تصویربرداری و طراحی درمان و همچنین نوع مرکز درمانی می توانند بر هزینه نهایی تاثیر داشته باشند. برای مثال، هزینه استفاده از تکنیک های پیشرفته برنامه ریزی ممکن است با پرتودرمانی ساده متفاوت باشد.
نوع بیمه پایه یا تکمیلی و میزان پوشش خدمات پرتودرمانی نیز در مبلغی که بیمار پرداخت می کند موثر است. به همین دلیل، تعیین قیمت دقیق پرتودرمانی سرطان رکتوم در تهران تنها پس از معاینه، بررسی پرونده پزشکی و مشخص شدن تعداد جلسات امکان پذیر است. بهتر است بیمار پیش از شروع درمان، هزینه های مربوط به شبیه سازی، طراحی درمان و جلسات پرتودرمانی و میزان تعهد بیمه را از مرکز مورد نظر استعلام کند.
بیشتر بخوانید: رادیوتراپی سرطان معده
بهترین دکتر رادیوتراپی سرطان رکتوم در تهران
برای انتخاب بهترین دکتر رادیوتراپی سرطان رکتوم در تهران بهتر است به جای تمرکز بر یک معیار، مجموعه ای از عوامل تخصصی در نظر گرفته شود. پزشک باید در زمینه رادیوتراپی و انکولوژی تجربه کافی داشته باشد و بتواند بر اساس مرحله بیماری، محل تومور، شرایط عمومی بیمار و درمان های قبلی، مناسب ترین برنامه پرتودرمانی را طراحی کند.
دکتر سمیرا خالدی، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی از پزشکانی است که میتوان برای بررسی شرایط بیمار و ارزیابی گزینه های پرتودرمانی به ایشان مراجعه کرد. انتخاب نهایی پزشک باید پس از بررسی سوابق تخصصی، امکانات مرکز درمانی و انجام مشاوره انجام شود. همچنین لازم است در جلسه مشاوره درباره هدف پرتودرمانی، تکنیک مورد استفاده، تعداد جلسات، عوارض احتمالی و برنامه پیگیری پس از درمان سؤال شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، رادیوتراپی سرطان رکتوم یکی از روشهای مهم در برنامه درمان برخی بیماران مبتلا به سرطان راست روده است و می تواند با هدف کوچک کردن تومور، بهبود کنترل موضعی بیماری یا کاهش علائم مورد استفاده قرار گیرد. زمان انجام پرتودرمانی، تعداد جلسات و تکنیک درمان به مرحله سرطان و شرایط بالینی بیمار وابسته است و باید به صورت اختصاصی تعیین شود. استفاده از روشهای دقیق پرتودرمانی سرطان رکتوم امکان هدف گیری بهتر ناحیه درمان و کاهش تابش غیرضروری به برخی بافت های سالم اطراف را فراهم می کند. هزینه رادیوتراپی در تهران نیز بر اساس تکنیک، تعداد جلسات، مرکز درمانی و پوشش بیمه متفاوت است.
